เข้าสู่ระบบ

ภาษีสรรพสามิต คืออะไร? ครบทุกเรื่องที่ผู้ประกอบการต้องรู้

     ภาษีสรรพสามิต (Excise Tax) คือภาษีทางอ้อมที่รัฐจัดเก็บจากสินค้าและบริการบางประเภทเป็นการเฉพาะ เช่น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ยาสูบ น้ำมัน และรถยนต์บางประเภท ผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องต้องเข้าใจหลักการ อัตราภาษี และวิธีปฏิบัติให้ถูกต้อง เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงทางภาษีและดำเนินธุรกิจได้อย่างมั่นคง

ภาษีสรรพสามิต (Excise Tax) คืออะไร

     ภาษีสรรพสามิต คือ ภาษีที่รัฐจัดเก็บจากสินค้าและบริการบางประเภทโดยเฉพาะ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นสินค้า “ฟุ่มเฟือย” หรือสินค้าที่มีผลกระทบต่อสังคม สุขภาพ และสิ่งแวดล้อม ในระบบภาษีของประเทศไทย

     ภาษีสรรพสามิตถือเป็นภาษีทางอ้อมที่มีบทบาทสำคัญทั้งด้านรายได้ของรัฐและการควบคุมพฤติกรรมการบริโภค

สินค้าและบริการที่อยู่ในข่ายภาษีสรรพสามิต

ประเภทสินค้าและบริการที่ต้องเสียภาษีสรรพสามิต ได้แก่

  1. เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เช่น เบียร์ ไวน์ และสุรา
  2. ยาสูบและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
  3. น้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม
  4. รถยนต์บางประเภท (ตามปริมาณการปล่อยคาร์บอน)
  5. เครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง
  6. สินค้าและบริการที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

วัตถุประสงค์ของภาษีสรรพสามิต

     วัตถุประสงค์หลักของภาษีสรรพสามิตไม่ได้มีเพียงเพื่อจัดเก็บรายได้เข้ารัฐเท่านั้น แต่ยังใช้เป็นเครื่องมือในการควบคุมการบริโภค และส่งเสริมพฤติกรรมที่เหมาะสมของประชาชน เช่น การลดการบริโภคสินค้าที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ หรือลดการปล่อยมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม

หลักการจัดเก็บภาษีสรรพสามิต มีอะไรบ้าง?

ภาษีสรรพสามิตมีหลักการจัดเก็บที่แตกต่างจาก VAT อย่างชัดเจน ดังนี้

1. จัดเก็บจากผู้ผลิต ผู้นำเข้า หรือผู้ประกอบกิจการ

ภาระภาษีสรรพสามิตเกิดขึ้นกับผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม ในทางปฏิบัติ ภาระภาษีมักถูกส่งต่อไปยังผู้บริโภคผ่านการตั้งราคาสินค้า

2. จัดเก็บจากสินค้าเฉพาะ (Selective Tax)

ภาษีสรรพสามิตไม่ได้จัดเก็บจากสินค้าทุกประเภทเหมือนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) แต่จะมุ่งเฉพาะสินค้าและบริการที่กฎหมายกำหนด

3. พิจารณาจากผลกระทบของสินค้าต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม

การกำหนดสินค้าในข่ายภาษีสรรพสามิตอิงตามผลกระทบของสินค้านั้น เช่น สินค้าที่ส่งผลต่อสุขภาพ (เหล้า บุหรี่) หรือสิ่งแวดล้อม (น้ำมัน รถยนต์ที่มีการปล่อยคาร์บอนสูง)

4. จัดเก็บ ณ จุดผลิตหรือนำเข้า

ภาระภาษีสรรพสามิตจะเกิดขึ้นเมื่อสินค้าออกจากโรงงาน หรือเมื่อผ่านพิธีการศุลกากรกรณีนำเข้าจากต่างประเทศ

อัตราภาษีสรรพสามิต มีกี่ประเภท?

อัตราภาษีสรรพสามิตแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบหลัก ขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า

อัตราตามมูลค่า (Ad Valorem Rate)

คำนวณจากราคาขายปลีกแนะนำหรือมูลค่าสินค้าเป็นเปอร์เซ็นต์ ตัวอย่างเช่น เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ประเภทเบียร์ ไวน์ และสุรา อยู่ในช่วง 20-25% ของมูลค่าสินค้า

อัตราตามปริมาณ (Specific Rate)

คำนวณตามปริมาณสินค้าจริง เช่น น้ำมันเบนซินอยู่ที่ประมาณ 5-7 บาทต่อลิตร วิธีนี้ทำให้ภาษีมีความแน่นอนและคาดการณ์ได้ง่าย

อัตราผสม (Mixed Rate)

ใช้ทั้งอัตราตามมูลค่าและอัตราตามปริมาณควบคู่กัน เพื่อให้การจัดเก็บภาษีมีความเหมาะสมและยืดหยุ่นสำหรับสินค้าบางประเภท

วิธีการเสียภาษีสรรพสามิต ผู้ประกอบการต้องทำอะไรบ้าง?

ขั้นตอนการปฏิบัติตามกฎหมายภาษีสรรพสามิตสำหรับผู้ประกอบการ มีดังนี้

ขั้นตอนที่ 1 : จดทะเบียนผู้ประกอบการสรรพสามิต

ผู้ประกอบการต้องจดทะเบียนเป็นผู้ประกอบการสรรพสามิตก่อนเริ่มดำเนินกิจการ จากนั้นยื่นแบบแสดงรายการภาษีภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป นับตั้งแต่เดือนที่มีการนำสินค้าออกจากโรงงานหรือคลังสินค้า

ขั้นตอนที่ 2 : ชำระภาษีพร้อมพิธีการศุลกากร (กรณีนำเข้า)

กรณีนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศ ผู้ประกอบการต้องชำระภาษีสรรพสามิตขณะนำสินค้าเข้ามาในราชอาณาจักร โดยดำเนินการพร้อมกับพิธีการศุลกากร

ขั้นตอนที่ 3 : ปฏิบัติตามข้อกำหนดเฉพาะสินค้า

สินค้าบางประเภทมีข้อกำหนดเฉพาะ เช่น การติดแสตมป์สรรพสามิต หรือเครื่องหมายแสดงการเสียภาษีที่ถูกต้อง ซึ่งผู้ประกอบการต้องปฏิบัติตามอย่างเคร่งครัด

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาษีสรรพสามิต (FAQ)

Q1 : ภาษีสรรพสามิตต่างจาก VAT อย่างไร?

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) จัดเก็บจากสินค้าและบริการเกือบทุกประเภทในอัตราเดียว (7%) ในขณะที่ภาษีสรรพสามิตจัดเก็บจากสินค้าเฉพาะกลุ่มเท่านั้น โดยมีอัตราแตกต่างกันตามชนิดสินค้า และมีวัตถุประสงค์เพิ่มเติมในการควบคุมพฤติกรรมการบริโภค

Q2 : ผู้ประกอบการรายย่อยต้องเสียภาษีสรรพสามิตหรือไม่?

หากประกอบธุรกิจเกี่ยวกับสินค้าหรือบริการที่อยู่ในข่ายภาษีสรรพสามิต ไม่ว่าจะเป็นผู้ผลิต ผู้นำเข้า หรือผู้ประกอบกิจการที่กฎหมายกำหนด ก็มีหน้าที่เสียภาษีสรรพสามิตโดยไม่คำนึงถึงขนาดของธุรกิจ

Q3 : หากไม่เสียภาษีสรรพสามิตจะมีโทษอย่างไร?

การหลีกเลี่ยงหรือละเลยการเสียภาษีสรรพสามิตมีบทลงโทษทั้งทางแพ่งและทางอาญา รวมถึงการถูกเรียกเก็บภาษีย้อนหลัง เบี้ยปรับ และเงินเพิ่ม ดังนั้นการปฏิบัติตามกฎหมายอย่างถูกต้องตั้งแต่ต้นจึงเป็นสิ่งสำคัญ

วางระบบภาษีสรรพสามิตให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น

     ภาษีสรรพสามิตเป็นภาษีที่มีความซับซ้อนและมีลักษณะเฉพาะตัว ผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องต้องมีความเข้าใจทั้งในด้านกฎหมาย อัตราภาษี และวิธีการปฏิบัติอย่างถูกต้อง เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงทางภาษีและบทลงโทษที่อาจเกิดขึ้น การวางระบบภาษีที่ดีตั้งแต่ต้นจะช่วยให้ธุรกิจดำเนินไปได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน

     หากคุณต้องการคำปรึกษาด้านภาษีสรรพสามิตหรือต้องการให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยวางแผนภาษีให้ธุรกิจของคุณ ติดต่อทีมผู้เชี่ยวชาญของเราเพื่อรับคำแนะนำที่ตรงจุดและเหมาะสมกับธุรกิจของคุณโดยเฉพาะ

     ทดลองใช้ NEXTTO ฟรี 30 วัน
หรือติดต่อทีมงานเพื่อรับคำปรึกษาเพิ่มเติมได้ที่ Line OA – @Nextto

Facebook Envelope Youtube Instagram Tiktok

ช่องทางการติดต่อ NEXTTO 

Facebook : Nextto System

Instagram : Nexttosystem

LINE : @Nextto

TikTok : @Nexttosystem

Email : helpdesk@nexttosystem.com

Tel : 095-5088226