มนุษย์เงินเดือนเสียภาษีอย่างไร? พร้อมวิธีคำนวณค่าลดหย่อน

มนุษย์เงินเดือนทุกคนต้องเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา แต่ไม่ใช่ทุกคนต้องจ่าย! ขึ้นอยู่กับรายได้และค่าลดหย่อน บทความนี้จะอธิบายเกณฑ์การเสียภาษี ค่าลดหย่อน 11 รายการ วิธีคำนวณ การยื่นแบบ ภ.ง.ด.90/91 และวิธีวางแผนภาษีให้ประหยัด

มนุษย์เงินเดือนต้องเสียภาษีไหม?

ต้องเสีย แต่ไม่ใช่ทุกคน!

  • มีเงินเดือน = เงินได้พึงประเมิน (มาตรา 40(1))
  • หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนแล้ว ถ้าเงินได้สุทธิ ≤ 150,000 บาท/ปี → ไม่ต้องเสียภาษี
  • ถ้าเงินได้สุทธิ > 150,000 บาท/ปี → ต้องเสียภาษี (อัตราก้าวหน้า 0-35%)

เกณฑ์การเสียภาษีของมนุษย์เงินเดือน

รายได้ที่ต้องนำมาคำนวณภาษี

  1. เงินเดือน – รายได้จากการทำงานประจำ
  2. โบนัส – เงินรางวัลประจำปี
  3. ค่าล่วงเวลา – OT
  4. ค่าคอมมิชชั่น – ถ้ามี
  5. เบี้ยเลี้ยง – เกินกว่าที่กฎหมายยกเว้น
  6. สวัสดิการต่างๆ – ที่เป็นตัวเงิน

อัตราภาษีแบบก้าวหน้า (Progressive Tax)

เงินได้สุทธิ (บาท/ปี)

อัตราภาษี

0 – 150,000

ยกเว้น (0%)

150,001 – 300,000

5%

300,001 – 500,000

10%

500,001 – 750,000

15%

750,001 – 1,000,000

20%

1,000,001 – 2,000,000

25%

2,000,001 – 5,000,000

30%

5,000,001 ขึ้นไป

35%

ค่าลดหย่อนที่มนุษย์เงินเดือนใช้ได้

1. ค่าใช้จ่ายจากเงินเดือน

  • 50% ของเงินได้ แต่ไม่เกิน 100,000 บาท
  • หักอัตโนมัติ ไม่ต้องมีใบเสร็จ

2. ค่าลดหย่อนส่วนตัว

  • 60,000 บาท (ทุกคน)

3. ค่าลดหย่อนคู่สมรส

  • 60,000 บาท (ถ้าคู่สมรสไม่มีเงินได้)

4. ค่าลดหย่อนบุตร

  • 30,000 บาท/คน (บุตรคนที่ 1)
  • 30,000 บาท/คน (บุตรคนที่ 2 ขึ้นไป)
  • บุตรเกิดปี 2561 ขึ้นไป: 60,000 บาท/คน

5. เงินสมทบประกันสังคม

  • สูงสุด 9,000 บาท/ปี (750 บาท/เดือน x 12)

6. เบี้ยประกันชีวิต

  • สูงสุด 100,000 บาท/ปี

7. เบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดา

  • สูงสุด 15,000 บาท/ปี

8. เงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (Provident Fund)

  • สูงสุด 15% ของเงินเดือน แต่ไม่เกิน 500,000 บาท

9. เงินลงทุน RMF (กองทุนรวมเพื่อการเกษียณอายุ)

  • สูงสุด 30% ของเงินได้ แต่ไม่เกิน 500,000 บาท
  • รวมกับ Provident Fund ไม่เกิน 500,000 บาท

10. เงินลงทุน SSF (กองทุนรวมเพื่อการออม)

  • สูงสุด 30% ของเงินได้ แต่ไม่เกิน 200,000 บาท

11. ดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อบ้าน

  • สูงสุด 100,000 บาท/ปี

วิธีคำนวณภาษีเงินเดือน

สูตรการคำนวณ

  1. รายได้ทั้งปี
  2. หัก ค่าใช้จ่าย (50% แต่ไม่เกิน 100,000)
  3. หัก ค่าลดหย่อนต่างๆ
  4. = เงินได้สุทธิ
  5. คำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้
  6. หัก ภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้
  7. = ภาษีที่ต้องจ่ายเพิ่ม หรือ ได้รับคืน

ตัวอย่างที่ 1 โสด เงินเดือน 30,000 บาท/เดือน

รายได้ – เงินเดือน 30,000 x 12 = 360,000 บาท

หักค่าใช้จ่าย – 50% = 180,000 แต่เกิน 100,000 → หักได้ 100,000 บาท

หักค่าลดหย่อน – ส่วนตัว 60,000 บาท – ประกันสังคม 9,000 บาท – รวม 69,000 บาท

คำนวณ – 360,000 – 100,000 – 69,000 = 191,000 บาท (เงินได้สุทธิ)

ภาษีที่ต้องจ่าย – 150,000 แรก = 0 บาท (ยกเว้น) – 41,000 ที่เหลือ x 5% = 2,050 บาท

ตัวอย่างที่ 2 แต่งงาน มีบุตร 1 คน เงินเดือน 50,000 บาท/เดือน

รายได้ – เงินเดือน 50,000 x 12 = 600,000 บาท

หักค่าใช้จ่าย – 50% = 300,000 แต่เกิน 100,000 → หักได้ 100,000 บาท

หักค่าลดหย่อน – ส่วนตัว 60,000 บาท – คู่สมรส: 60,000 บาท (ถ้าคู่สมรสไม่มีเงินได้) – บุตร 1 คน: 30,000 บาท – ประกันสังคม 9,000 บาท – เบี้ยประกันชีวิต 20,000 บาท – กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ 60,000 บาท (10% ของเงินเดือน) – รวม 239,000 บาท

คำนวณ – 600,000 – 100,000 – 239,000 = 261,000 บาท (เงินได้สุทธิ)

ภาษีที่ต้องจ่าย – 150,000 แรก = 0 บาท (ยกเว้น) – 111,000 ที่เหลือ (150,001-300,000) x 5% = 5,550 บาท

การหักภาษี ณ ที่จ่ายของมนุษย์เงินเดือน

นายจ้างมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย

  1. ทุกเดือน – นายจ้างหักภาษีจากเงินเดือนและนำส่งสรรพากร
  2. ออกหนังสือรับรอง – ให้ลูกจ้าง (ภายใน กพ. ปีถัดไป)
  3. ลูกจ้างนำไปหักลบ – เมื่อยื่นภาษีประจำปี

วิธีคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย

นายจ้างจะประเมินเงินได้ทั้งปี → คำนวณภาษี → แบ่งหัก 12 เดือน

ตัวอย่าง: – ประเมินเงินได้สุทธิทั้งปี: 261,000 บาท – ภาษีทั้งปี 5,550 บาท – หักทุกเดือน: 5,550 ÷ 12 = 462.50 บาท/เดือน

การยื่นแบบภาษีของมนุษย์เงินเดือน

แบบฟอร์มที่ใช้

ภ.ง.ด.91 (แบบย่อ) – สำหรับผู้มีเงินได้จากเงินเดือนเท่านั้น – ง่าย รวดเร็ว

ภ.ง.ด.90 (แบบเต็ม) – สำหรับผู้มีรายได้หลายประเภท – เช่น เงินเดือน + ค่าเช่า + ดอกเบี้ย + รายได้อิสระ

กำหนดเวลายื่น

  • 31 มีนาคม – ยื่นด้วยตัวเอง/ไปรษณีย์
  • 8 เมษายน – ยื่นผ่านอินเทอร์เน็ต (https://rdx.rd.go.th)

ช่องทางยื่น

  • ออนไลน์ – rdx.rd.go.th (แนะนำ)
  • สรรพากร – ไปยื่นที่สำนักงานสรรพากร
  • ไปรษณีย์ – ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน
  • มือถือ – แอป RD Smart Tax

วิธีวางแผนภาษีให้ประหยัด

1. ใช้ค่าลดหย่อนให้ครบ

  • ตรวจสอบว่าใช้ครบ 11 รายการหรือยัง
  • เช่น ประกันชีวิต, ประกันสุขภาพบิดามารดา

2. ลงทุนกองทุนเพื่อการเกษียณ

  • RMF + Provident Fund = ลดหย่อนรวมได้สูงสุด 500,000 บาท
  • SSF = ลดหย่อนเพิ่มอีก 200,000 บาท

3. ทำประกันชีวิต/สุขภาพ

  • ประกันชีวิต หักได้ 100,000 บาท
  • ประกันสุขภาพบิดามารดา: หักได้ 15,000 บาท

4. ซื้อบ้าน

  • ดอกเบี้ยเงินกู้ หักได้ 100,000 บาท/ปี

5. บริจาคเพื่อการศึกษา

  • บริจาคสถาบันการศึกษา หักได้ 2 เท่า

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q1: เงินเดือนต่ำกว่า 20,000 บาท ต้องเสียภาษีไหม?

A: ไม่ต้อง ตัวอย่าง: เงินเดือน 20,000 x 12 = 240,000 บาท → หักค่าใช้จ่าย 100,000 → หักส่วนตัว 60,000 + ประกันสังคม 9,000 = เงินได้สุทธิ 71,000 บาท (ต่ำกว่า 150,000 ไม่ต้องเสีย)

Q2: บริษัทหักภาษีไปแล้ว ยังต้องยื่นแบบอีกไหม?

A: ควรยื่น! เพราะ: 1) อาจได้ภาษีคืน (ถ้าบริษัทหักเกิน) 2) สามารถใช้ค่าลดหย่อนเพิ่ม 3) เป็นหน้าที่ตามกฎหมาย

Q3: ไม่ยื่นแบบภาษี จะเป็นอย่างไร?

A: ผิดกฎหมาย อาจโดนปรับ 200% ของภาษีที่ต้องจ่าย + เงินเพิ่ม 1.5%/เดือน แนะนำยื่นแม้ภาษี = 0

Q4: ทำงาน 2 ที่ ต้องเสียภาษียังไง?

A: นำรายได้รวมกัน แล้วยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 ขอหนังสือรับรองหักภาษี ณ ที่จ่ายจากทั้ง 2 ที่ นำมาหักลบได้

Q5: Freelance เพิ่มจากเงินเดือน ต้องเสียภาษีไหม?

A: ต้องเสีย! นำรายได้จาก Freelance รวมกับเงินเดือน ยื่นแบบ ภ.ง.ด.90

Q6: ภาษีถูกหักเกิน จะได้คืนไหม?

A: ได้! เมื่อยื่นแบบภาษี สรรพากรจะคำนวณ ถ้าหักเกิน → คืนภาษี (โอนเข้าบัญชี หรือรับเช็ค)

Q7: RMF กับ SSF ต่างกันอย่างไร?

A: RMF = ต้องถือครบ 5 ปี + ถึงอายุ 55 ปี, หักลดหย่อนรวม Provident Fund ไม่เกิน 500,000 / SSF = ถือครบ 10 ปี, หักลดหย่อนแยกอีก 200,000

Q8: ลืมยื่นภาษีปีที่แล้ว ทำอย่างไร?

A: ยื่นย้อนหลังได้ ไปที่สรรพากร พร้อมหนังสือรับรองหักภาษี ณ ที่จ่าย อาจมีค่าปรับ แต่ยื่นดีกว่าไม่ยื่น

5 เคล็ดลับประหยัดภาษีสำหรับมนุษย์เงินเดือน

  1. เริ่มวางแผนตั้งแต่ต้นปี – อย่ารอถึงมีนาคม
  2. เก็บใบเสร็จ – ประกันชีวิต, ประกันสุขภาพ, RMF, SSF
  3. ใช้ค่าลดหย่อนให้ครบ – ตรวจสอบ 11 รายการ
  4. ลงทุนเพื่อการเกษียญ – RMF, SSF ได้ทั้งลดภาษีและออม
  5. ยื่นภาษีออนไลน์ – ได้เวลานานกว่า + สะดวก

สรุป

มนุษย์เงินเดือนทุกคนควรเข้าใจเรื่องภาษี เพราะ

  1. ลดภาษีได้จริง – ถ้าใช้ค่าลดหย่อนให้ครบ
  2. อาจได้ภาษีคืน – ถ้าบริษัทหักเกิน
  3. หลีกเลี่ยงปัญหา – ไม่ต้องกลัวโดนปรับ
  4. วางแผนการเงิน – รู้ว่าเงินเดือนจริงๆ เท่าไหร่

จุดสำคัญ – เงินได้สุทธิ ≤ 150,000 บาท/ปี = ไม่ต้องเสียภาษี – มีค่าลดหย่อน 11 รายการ ใช้ให้ครบ – ยื่นภายใน 31 มีนาคม (กระดาษ) หรือ 8 เมษายน (ออนไลน์) – วางแผนภาษี = ลงทุน RMF/SSF + ทำประกัน

 

การเรียนรู้เรื่องภาษีตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้เราบริหารรายได้ได้ดีขึ้น ลดความเสี่ยงจากปัญหาภาษี และใช้สิทธิทางภาษีได้อย่างเต็มที่

     ทดลองใช้ NEXTTO ฟรี 30 วัน ติดต่อทีมงานเพื่อรับคำปรึกษาเพิ่มเติมได้ที่ Line OA – @Nextto

ช่องทางการติดต่อ NEXTTO 

Facebook : Nextto System

Instagram : Nexttosystem

LINE : @Nextto

TikTok : @Nexttosystem

Email : helpdesk@nexttosystem.com

Tel : 095-5088226