เข้าสู่ระบบ

ค่ามัดจำต้องเสียภาษีไหม? แยกแบบให้ชัดทุกกรณี

ค่ามัดจำคือเงินที่ธุรกิจรับหรือจ่ายบ่อยที่สุด แต่หลายคนไม่รู้ว่าบางกรณีต้องเสียภาษีทันที บางกรณีไม่ต้อง ขึ้นอยู่กับว่าเป็น “มัดจำค้ำประกัน” หรือ “มัดจำล่วงหน้า” บทความนี้จะอธิบายความแตกต่าง ภาษีที่เกี่ยวข้อง พร้อมตัวอย่างการคำนวณและวิธีจัดการให้ถูกต้อง

ค่ามัดจำต้องเสียภาษีไหม ?

ขึ้นอยู่กับประเภท

มัดจำค้ำประกัน – ยังไม่ต้องเสียภาษีทันที (ยังไม่ถือเป็นรายได้)

มัดจำล่วงหน้า – ต้องเสียภาษีทันที (ถือเป็นรายได้บางส่วน)

ค่ามัดจำคืออะไร ? ทำไมสำคัญกับภาษี ?

มัดจำ (Deposit) หมายถึง เงินที่ผู้ซื้อหรือผู้ขายจ่างจ่ายให้แก่ผู้ขายหรือผู้รับจ้างล่วงหน้าเพื่อ

  • เป็นพยานหลักฐานแห่งการทำสัญญา
  • จองสินค้า/บริการ
  • เป็นหลักประกันการปฏิบัติตามสัญญา

ตัวอย่างค่ามัดจำ

  • มัดจำบ้าน/คอนโด
  • มัดจำงานก่อสร้าง
  • มัดจำค่าจัดงานอีเว้นท์
  • มัดจำสินค้าพรีออเดอร์
  • มัดจำค่าเช่า

2 ประเภทค่ามัดจำที่ต้องรู้

การแยกประเภทค่ามัดจำให้ถูกต้องสำคัญมาก เพราะมีผลโดยตรงตจ่อการเสียภาษีและการลงบัญชี

1. มัดจำค้ำประกันสัญญา (Security Deposit)

ลักษณะ

  • ใช้เป็นหลักประกันว่าจะทำสัญญาตามตกลง
  • หากผู้มัดจำไม่ปฏิบัติตาม สัญญาอาจะให้ริบเงินมัดจำได้
  • ยังไม่ถือเป็นรายได้ทันที

ตัวอย่าง

  • มัดจำความเสียหายห้องเช่า
  • มัดจำเพื่อให้ความมั่นใจว่าจะทำสัญญาซื้อ

2. มัดจำล่วงหน้าเพ่อสินค้า/บริการ (Advance Payment)

ลักษณะ

  • เป็นส่วนหนึ่งของราคาสินค้าหรือบริการ
  • เมื่อได้รับเงินมัดจำแล้ว ถือว่าเกิดรายได้บางส่วนทันที

ตัวอย่าง

  • มัดจำงานก่อสร้าง 30% ก่อนเริ่มงาน
  • มัดจำสินค้าพรีออเดอร์ 50%
  • มัดจำค่าจัดงานแต่งงาน

ตารางเปรียบเทียบ 2 ประเภท

ค่ามัดจำกับภาษีแต่ละประเภท

1. ภาษีมูลค่าเพิ่ม

กรณีที่ต้องเสีย VAT ทันที 

  • ถ้ามัดจำเป็น “ส่วนหนึ่งของราคาสินค้า/บริการ” ➜ ต้องออกใบกำกับภาษีและนำส่ง VAT ในเดือนที่ได้รับเงิน

กรณีที่ยังไม่ต้องเสีย VAT

  • ถ้าค่ามัดจำเป็น “หลักประกันสัญญา” ➜ ยังไม่ต้องนำส่ง VAT เพราะยังไม่ถือว่าเป็นการขาย

สำคัญ !

  • ต้องระบุให้ชัดในใบรับมัดจำว่า “เป็นค่ามัดจำเพื่อค้ำประกันสัญญา หรือ “เป็นค่าจองสินค้า” เพื่อป้องกันปัญหาตรวจภาษี

2. ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (Witholding Tax)

กรณีทั่วไป

  • ค่ามัดจำยังไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย เพราะยังไม่ถือว่าเป็นการจ่ายค่าบริการ

กรณีพิเศษ

  • ถ้าเงินมัดจำเป็น “การจ่ายล่วงหน้า” สำหรับบริการที่แน่นอน ➜ ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายทันที (3% หรือ 5%)

ตัวอย่าง

  • จ่ายมัดจำค่าก่อสร้าง 3% ➜ ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% ทันที
  • จ่ายมัดจำค่าเช่าออฟฟิศล่วงหน้า ➜ ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 5%

3. ภาษีเงินได้ (นิติบุคคล/บุคคลธรรมดา)

สำหรับผู้รับเงินมัดจำ

  • ถ้าค่ามัดจำยังไม่ถือเป็นรายได้ (ยังไม่ส่งมอบงาน) ➜ ยังไม่นำมาคำนวณภาษี
  • ถ้ามัดจำกลายเป็นรายได้ (เช่น ลูกค้ายกเลิกแล้วไม่ขอคืน/ริบเงินมัดจำ) ➜ ต้องนำมารวมคำนวณเป็นรายได้

ตัวอย่างการคำนวณภาษี

กรณีที่ 1 : มัดจำงานก่อสร้าง (มัดจำล่วงหน้า)

สถานการณ์

  • บริษัท A รับเหมาก่อสร้างบ้าน มูลค่า 1,000,000 บาท
  • ลูกค้าจ่ายมัดจำ 30% = 300,000 บาท

ภาระภาษี

  1. VAT: ต้องออกใบกำกับภาษีมูลค่า 300,000 บาท + VAT 7% = 21,000 บาท ➜ นำส่งทันที
  2. หัก ณ ที่จ่าย: ลูกค้าต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% = 9,000 บาท
  3. ภาษีเงินได้: ถือเป็นรายได้ 300,000 บาท นำไปรวมคำนวณภาษีสิ้นปี

กรณีที่ 2 : มัดจำความเสียหายห้องเช่า (มัดจำค้ำประกัน)

สถานการณ์:

  • ผู้เช่าจ่ายค่าเช่าเดือนละ 10,000 บาท
  • จ่ายมัดจำความเสียหาย 2 เดือน = 20,000 บาท

ภาระภาษี:

  1. VAT: ยังไม่ต้องนำส่ง (เพราะเป็นมัดจำค้ำประกัน)
  2. หัก ณ ที่จ่าย: ยังไม่ต้องหัก
  3. ภาษีเงินได้: ยังไม่ถือเป็นรายได้ (จนกว่าจะริบหรือใช้หักค่าเสียหาย)

กรณีที่ 3 : ริบเงินมัดจำ

สถานการณ์

  • ลูกค้าจ่ายมัดจำสินค้า 50,000 บาท
  • ต่อมาลูกค้ายกเลิกและไม่ขอคืนเงิน

ภาระภาษี

  1. ภาษีเงินได้: ต้องนำ 50,000 บาท มารวมเป็นรายได้ในปีที่ริบ
  2. VAT: ต้องพิจารณาว่าเป็นรายได้จากการขายสินค้า/บริการหรือไม่ (ปกติต้องเสีย)

กรณีที่ 4 : มัดจำพรีออเดอร์สินค้า

สถานการณ์

  • ขายสินค้าพรีออเดอร์ราคา 10,000 บาท
  • รับมัดจำ 50% = 5,000 บาท

ภาระภาษี

  1. VAT: ออกใบกำกับภาษี 5,000 บาท + VAT 350 บาท ทันที
  2. ภาษีเงินได้: รับรู้รายได้ 5,000 บาท ในงวดที่รับเงิน
  3. เมื่อส่งมอบสินค้า: ออกใบกำกับภาษีอีก 5,000 บาท + VAT 350 บาท

5 วิธีจัดการค่ามัดจำให้ถูกต้อง

  1. แยกประเภทค่ามัดจำให้ชัดเจน – ว่าเป็น “มัดจำค้ำประกัน” หรือ “มัดจำล่วงหน้า”
  2. ออกเอกสารให้ถูกต้อง – มัดจำค้ำประกัน ➜ ใบรับเงิน / มัดจำล่วงหน้า ➜ ใบกำกับภาษี
  3. ติดตามและปรับบัญชีให้ตรง – เมื่อส่งมอบงาน ปรับจาก “เงินรับล่วงหน้า” เป็น “รายได้”
  4. เก็บหลักฐานครบถ้วน – ใบรับ-คืนมัดจำ, สัญญา, ใบกำกับภาษี, หนังสือรับรองหักภาษี ณ ที่จ่าย
  5. ระบุเงื่อนไขในสัญญา – การริบหรือคืนมัดจำให้ชัดเจน เพื่อไม่ให้เกิดข้อพิพาท

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q1: รับเงินมัดจำแล้ว ต้องออกเอกสารอะไร?

A: ใช้ได้กับภาษีทุกประเภทที่ยื่นผ่านระบบ e-Filing เช่น ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด.90, ภ.ง.ด.94), ภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.30), ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.1, ภ.ง.ด.3) และภาษีอื่นๆ ที่กรมสรรพากรรองรับ

Q2: ถ้าไม่แน่ใจว่าเป็นประเภทไหน ทำอย่างไร?

A: ดูจากสัญญา ➜ ถ้าเงินมัดจำเป็นส่วนหนึ่งของราคา = มัดจำล่วงหน้า / ถ้าเป็นเงินค้ำประกันที่ต้องคืน = มัดจำค้ำประกัน / แนะนำให้ปรึกษานักบัญชีเพื่อความชัดเจน

Q3: ลูกค้ายกเลิก เงินมัดจำต้องคืนไหม?

A: ขึ้นอยู่กับสัญญา ➜ ถ้าสัญญาระบุให้ริบได้ = ไม่ต้องคืน (แต่ต้องนำมาเป็นรายได้) / ถ้าไม่ระบุ = อาจต้องคืนตามกฎหมายแพ่ง / ควรระบุเงื่อนไขไว้ในสัญญาตั้งแต่ต้น

Q4: มัดจำบ้านต้องเสียภาษีไหม?

A: ขึ้นอยู่กับว่าเป็นมัดจำแบบไหน ➜ ถ้าเป็นมัดจำจองบ้าน (มัดจำล่วงหน้า) = ผู้ขายต้องออกใบกำกับภาษีและเสีย VAT / ถ้าเป็นมัดจำค้ำประกัน = ยังไม่ต้องเสีย

Q5: รับมัดจำแล้วไม่ได้ออกใบกำกับภาษี จะเป็นอะไร?

A: ถ้าเป็นมัดจำล่วงหน้าแต่ไม่ได้ออกใบกำกับ = อาจโดนปรับ + ต้องนำส่ง VAT ย้อนหลัง / แนะนำให้ออกใบกำกับภาษีแก้ไขโดยเร็ว

Q6: มัดจำล่วงหน้าลงบัญชีอย่างไร?

A: เมื่อรับเงิน: Dr. เงินสด/ธนาคาร, Cr. เงินรับล่วงหน้า (หนี้สิน) / เมื่อส่งมอบงาน: Dr. เงินรับล่วงหน้า, Cr. รายได้

Q7: คืนเงินมัดจำ ต้องทำอย่างไร?

A: ถ้าเคยออกใบกำกับภาษีไปแล้ว ➜ ต้องออกใบลดหนี้ (Credit Note) และขอคืน VAT / ถ้าเป็นมัดจำค้ำประกัน ➜ คืนเงินตามจำนวนเต็ม

Q8: ต้องเก็บหลักฐานค่ามัดจำนานแค่ไหน?

A:ตามกฎหมาย: เก็บอย่างน้อย 5 ปี นับจากวันสิ้นปีภาษี / แนะนำเก็บไว้จนกว่าสัญญาจะสิ้นสุดและไม่มีข้อพิพาท

สรุป

แม้เงินมัดจำจะดูเป็นเรื่องเล็ก แต่ถ้าจัดการไม่ถูกต้องก็อาจกลายเป็นปัญหาใหญ่ทางภาษีได้ กุญแจสำคัญคือการแยกประเภทให้ชัดเจน ว่าเป็น “มัดจำค้ำประกัน” หรือ “มัดจำล่วงหน้า”

จุดสำคัญที่ต้องจำ:

  • มัดจำค้ำประกัน = ยังไม่ถือเป็นรายได้ ไม่ต้องเสียภาษีทันที
  • มัดจำล่วงหน้า = ถือเป็นรายได้ ต้องออกใบกำกับและเสียภาษีทันที
  • ออกเอกสารให้ถูกต้อง
  • ลงบัญชีให้ตรง
  • เก็บหลักฐานครบถ้วน

ทุกครั้งที่รับหรือจ่ายมัดจำ ควรทำเอกสารให้ชัด ลงบัญชีให้ถูก และยื่นเสียภาษีให้ครบ เพียงเท่านี้ธุรกิจของคุณก็จะสามารถบริหารค่ามัดจำได้อย่างมืออาชีพและปลอดภัยจากความเสี่ยงทางภาษี

     ทดลองใช้ NEXTTO ฟรี 30 วัน ติดต่อทีมงานเพื่อรับคำปรึกษาเพิ่มเติมได้ที่ Line OA – @Nextto

Facebook Envelope Youtube Instagram Tiktok

ช่องทางการติดต่อ NEXTTO 

Facebook : Nextto System

Instagram : Nexttosystem

LINE : @Nextto

TikTok : @Nexttosystem

Email : helpdesk@nexttosystem.com

Tel : 095-5088226