ค่าใช้จ่ายที่ต้องบวกกลับคืออะไร?

คู่มือฉบับสมบูรณ์สำหรับนิติบุคคล

ค่าใช้จ่ายที่ต้องบวกกลับ (Add-back Expense) เป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญที่สุดของการปิดบัญชีและการคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี การเข้าใจหลักการบวกกลับอย่างถูกต้องและช่วยป้องกันความเสี่ยงทางภาษี ลดโอกาสถุกประเมินย้อนหลังและทำให้งบการเงินมีความน่าเชื่อถือ

บวกกลับคืออะไร ? ทำไมต้องทำ ?

ความหมายของการบวกกลับ

“บวกกลับ” (Add-back Expense) คือการปรับปรุงกำไรสุทธิในแบบ ภ.ง.ด.50 โดยนำค่าใช้จ่ายบางประเภทที่บันทึกไว้ในการเงินกลับมาบวกเพิ่มเข้าในกำไรสุทธิ เนื่องจากกฎหมายภาษีอากรไม่ยอมรับให้นำรายจ่ายเหล่านั้นมาหักในการคำนวณกำไรสุทธิทางภาษี

เหตุผลที่ต้องบวกกลับ

กฎหมายภาษี (โดยเฉพาะ ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ทวิ และมาตรา 65 ตรี) กำหนดหลักเกณฑ์เฉพาะในการคำนวณกำไรสุทธิสำหรับเสียภาษี ซึ่งแตกต่างจากหลักบัญชีทั่วไป

  • หลักบัญชี : เน้นแสดงผลกำไร-ขาดทุนที่แท้จริงของธุรกิจตามมาตรฐานการบัญชี
  • หลักภาษี : เน้นผลกำไรที่เกิดจากการหักเฉพาะค่าใช้จ่ายที่ “กฎหมายอนุญาตให้หักได้” เท่านั้น

ดังนั้น ค่าใช้จ่ายที่หักได้ในทางบัญชี แต่ “หักไม่ได้ในทางภาษี” จึงต้อง “บวกกลับ” เพื่อให้การคำนวณกำไรสุทธิในการเสียภาษีถูกต้องตามกฎหมาย

ค่าใช้จ่ายที่ต้องบวกกลับมีอะไรบ้าง? (5 ประเภทหลัก)

1. รายจ่ายที่ไม่เกี่ยวข้องกับการประกอบกิจการ

รายจ่ายที่ไม่มีความจำเป็นหรือไม่เกี่ยวข้องกับการหารายได้ของกิจการ ได้แก่

  • ค่าใช้จ่ายส่วนตัวของกรรมการ เจ้าของ หรือผู้บริหาร
  • ค่าเดินทางท่องเที่ยวส่วนตัวที่ไม่ได้ใช้ในกิจการ
  • ค่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือยที่พิสูจน์ไม่ได้ว่าเกี่ยวข้องกับธุรกิจ
  • สวัสดิการส่วนบุคคลที่เกินสมควร

2. รายจ่ายที่ไม่มีหลักฐานหรือหลักฐานไม่ถูกต้อง

รายจ่ายที่ขาดเอกสารประกอบหรือเอกสารไม่ครบถ้วนตามกฎหมาย

  • ใบเสร็จรับเงินที่ไม่มีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้รับเงิน
  • ใบเสร็จรับเงินที่ไม่มีชื่อบริษัทหรือข้อมูลไม่สมบูรณ์
  • ใบกำกับภาษีไม่ครบถ้วนตามมาตรา 86/4
  • ใบกำกับภาษีปลอมหรือออกโดยผู้ที่ไม่มีสิทธิ์
  • เอกสารที่ไม่สามารถตรวจสอบได้

3. รายจ่ายต้องห้ามตามกฎหมายภาษี

รายจ่ายที่กฎหมายห้ามนำมาหักในการคำนวณกำไรสุทธิ

  • เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และค่าปรับต่างๆ เช่น ค่าปรับยื่นแบบล่าช้า ค่าปรับจราจร
  • ภาษีเงินได้นิติบุคคล
  • ค่ารับรองเกินอัตรา (เกิน 0.3% ของรายได้หรือ 10 ล้านบาท)
  • เงินบริจาคที่ไม่ถูกต้อง หรือเกินอัตราที่กำหนด (เกิน 2 เท่าของกำไรสุทธิ)
  • ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมจากกรรมการเกินอัตราตลาด

4. รายจ่ายที่ยังไม่เกิดขึ้นจริงหรือค่าสำรองบางประเภท

รายจ่ายตามหลักบัญชีที่ยังไม่เป็นไปตามเกณฑ์ทางภาษี

  • ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ที่ไม่เป็นไปตามเกณฑ์ในมาตรา 65 ทวิ (16)
  • ค่าเสื่อมราคา ที่คำนวณเกินอัตราที่กฎหมายกำหนด
  • ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายที่ยังไม่ได้จ่ายจริง (บางกรณี)
  • หนี้สูญที่ไม่ได้ดำเนินการติดตามหนี้ให้ครบถ้วน

5. รายจ่ายที่ไม่สามารถพิสูจน์การจ่ายจริงได้

รายจ่ายที่ขาดหลักฐานการเกิดรายการจริง 

  • ไม่มีหลักฐานการโอนเงินหรือการชำระเงิน
  • ไม่มีสัญญาหรือเอกสารยืนยันธุรกรรม
  • ไม่สามารถพิสูจน์ตัวตนหรือสถานะของคู่ค้าได้
  • รายการที่มีลักษณะผิดปกติหรือไม่สมเหตุสมผล

ผลกระทบจากการลงบัญชีผิดหรือไม่บวกกลับ

หากธุรกิจไม่บวกกลับค่าใช้จ่ายที่ต้องบวกกลับ หรือลงบัญชีไม่ถูกต้อง อาจเกิดผลกระทบร้ายแรง ดังนี้

โทษทางภาษี

  1. ถูกประเมินภาษีย้อนหลัง – กรมสรรพากรมีอำนาจประเมินภาษีเพิ่มเติมภายใน 5 ปี (กรณีทั่วไป) หรือ 10 ปี (กรณีฉ้อโกง)
  2. เสียเบี้ยปรับ – สูงสุด 2 เท่าของภาษีที่ขาด (ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 27)
  3. เสียเงินเพิ่ม – อัตรา 1.5% ต่อเดือน ของภาษีที่ค้างชำระ (ตามมาตรา 27)

ผลกระทบอื่นๆ

  • ความน่าเชื่อถือของงบการเงินลดลง – ส่งผลต่อการขอสินเชื่อหรือการระดมทุน
  • ปัญหากับผู้สอบบัญชี – อาจได้รับความเห็นไม่เห็นด้วยในรายงานการสอบบัญชี
  • เสี่ยงต่อการตรวจสอบซ้ำ – กรมสรรพากรอาจติดตามตรวจสอบในปีต่อๆ ไป

วิธีคำนวณการบวกกลับอย่างถูกต้อง

สูตรการคำนวณ

                         กำไรสุทธิทางภาษี = กำไรสุทธิทางบัญชี + ค่าใช้จ่ายที่ต้องบวกกลับ – รายได้ที่ไม่ต้องเสียภาษี

ตัวอย่างการคำนวณ

สมมติ

  • กำไรสุทธิทางบัญชี = 1,000,000 บาท
  • ค่ารับรองลูกค้า = 50,000 บาท (เกินอัตราที่กำหนด 20,000 บาท)
  • เบี้ยปรับภาษี = 10,000 บาท
  • ค่าใช้จ่ายส่วนตัวกรรมการ = 30,000 บาท

การคำนวณ

  1. กำไรสุทธิทางบัญชี = 1,000,000 บาท
  2. บวกกลับ ค่ารับรองส่วนเกิน = (+) 30,000 บาท
  3. บวกกลับ เบี้ยปรับภาษี = (+) 10,000 บาท
  4. ค่าใช้จ่ายส่วนตัวกรรมการ = 30,000 บาท

กำไรสุทธิทางภาษี = 1,070,000 บาท

แนวทางปฏิบัติที่ดีในการป้องกันปัญหาการบวกกลับ

1. จัดทำระบบบัญชีที่ดี

  • แยกประเภทค่าใช้จ่ายให้ชัดเจนตั้งแต่ต้น
  • ตั้งบัญชีย่อยสำหรับค่าใช้จ่ายที่ต้องควบคุม
  • ใช้โปรแกรมบัญชีที่มีระบบเตือนค่าใช้จ่ายผิดปกติ

2. ตรวจสอบเอกสารประกอบ

  • ตรวจสอบความครบถ้วนของใบเสร็จ/ใบกำกับภาษีทุกใบ
  • ตรวจสอบเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของคู่ค้า
  • เก็บหลักฐานการโอนเงินครบถ้วน

3. ทบทวนก่อนปิดบัญชี

  • สอบทานรายจ่ายแต่ละประเภทก่อนปิดงวด
  • ตรวจสอบค่าใช้จ่ายที่อาจต้องบวกกลับ
  • ปรึกษาที่ปรึกษาภาษีหรือผู้สอบบัญชีในกรณีสงสัย

4. อัพเดทความรู้กฎหมายภาษี

  • ติดตามกฎหมายภาษีและคำแนะนำจากกรมสรรพากร
  • เข้าอบรมหรือสัมมนาด้านภาษีอย่างสม่ำเสมอ
  • ปรับปรุงนโยบายบัญชีให้ทันสมัย

“การบวกกลับ” เป็นขั้นตอนสำคัญของการปิดบัญชีและยื่นภาษีอย่างถูกต้องตามกฎหมาย การเข้าใจหลักการบวกกลับจะช่วยให้ธุรกิจ

  • ลดความเสี่ยงทางภาษี – ป้องกันการถูกประเมินย้อนหลังและเบี้ยปรับ
  • เพิ่มความน่าเชื่อถือของงบการเงิน – ข้อมูลถูกต้อง โปร่งใส ตรวจสอบได้
  • วางแผนภาษีได้อย่างมีประสิทธิภาพ – รู้ภาระภาษีที่แท้จริงและสามารถวางแผนล่วงหน้าได้

หากมีข้อสงสัยหรือต้องการคำแนะนำเพิ่มเติม ควรปรึกษาที่ปรึกษาภาษี หรือผู้สอบบัญชีรับอนุญาต เพื่อให้แน่ใจว่าการจัดทำบัญชีและการยื่นภาษีของธุรกิจถูกต้องตามกฎหมายทุกประการ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: ค่าใช้จ่ายทุกประเภทต้องบวกกลับหรือไม่?

A: ไม่ใช่ มีเฉพาะค่าใช้จ่ายที่กฎหมายภาษีไม่ยอมรับให้หักเท่านั้นที่ต้องบวกกลับ ค่าใช้จ่ายส่วนใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับกิจการและมีเอกสารถูกต้องสามารถหักได้ตามปกติ

Q: ถ้าลืมบวกกลับแล้วจะทำอย่างไร?

A: หากยังไม่ถูกตรวจสอบ สามารถยื่นแบบแก้ไข (แบบ ภ.ง.ด.51) และชำระภาษีเพิ่มเติมพร้อมเงินเพิ่ม หากถูกตรวจพบแล้ว อาจต้องเสียเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามกฎหมาย

Q: ค่าเสื่อมราคาต้องบวกกลับทั้งหมดหรือไม่? 

A: ไม่ใช่ บวกกลับเฉพาะส่วนที่เกินอัตราที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น เช่น คำนวณตามบัญชี 20% แต่กฎหมายอนุญาตเพียง 5% ต้องบวกกลับส่วนเกิน 15%

Q: ค่ารับรองลูกค้าหักได้เท่าไหร่?

A: หักได้ไม่เกิน 0.3% ของรายได้ หรือไม่เกิน 10 ล้านบาท แล้วแต่จำนวนใดน้อยกว่า ส่วนเกินต้องบวกกลับ

Q: เงินบริจาคหักได้หรือไม่?

A: บริจาคให้หน่วยงานที่กำหนดในมาตรา 65 ทวิ (7) หักได้ไม่เกิน 2 เท่าของกำไรสุทธิ เงินบริจาคที่ให้กับหน่วยงานอื่นหรือเกินอัตราต้องบวกกลับ

Q: กิจการขนาดเล็กต้องบวกกลับเหมือนกันหรือไม่?

A: ใช่ หลักการบวกกลับใช้กับนิติบุคคลทุกขนาด ไม่ว่าจะเป็น SME หรือบริษัทขนาดใหญ่

Q: ผู้สอบบัญชีต้องตรวจสอบการบวกกลับหรือไม่?

A: ใช่ ผู้สอบบัญชีมีหน้าที่ตรวจสอบว่ามีการบวกกลับค่าใช้จ่ายที่ไม่ได้รับอนุญาตครบถ้วนหรือไม่ เพื่อให้งบการเงินและแบบแสดงรายการภาษีถูกต้อง

อ้างอิง

  • ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ทวิ – รายจ่ายที่หักได้ในการคำนวณกำไรสุทธิ
  • ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี – รายจ่ายที่ห้ามหัก
  • ประมวลรัษฎากร มาตรา 27 – เบี้ยปรับและเงินเพิ่ม
  • กรมสรรพากร – คู่มือการยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคล

     ทดลองใช้ NEXTTO ฟรี 30 วัน ติดต่อทีมงานเพื่อรับคำปรึกษาเพิ่มเติมได้ที่ Line OA – @Nextto

ช่องทางการติดต่อ NEXTTO 

Facebook : Nextto System

Instagram : Nexttosystem

LINE : @Nextto

TikTok : @Nexttosystem

Email : helpdesk@nexttosystem.com

Tel : 095-5088226